Mua rượu làng Vân chính gốc ở đâu?

Lịch sử hình thành làng Vân và nghề nấu rượu truyền thống

Làng Vân, còn được biết đến với tên gọi Vạn Vân, tọa lạc tại xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang, là một ngôi làng cổ kính bên dòng sông Cầu thơ mộng. Nơi đây không chỉ nổi bật với cảnh quan yên bình đặc trưng của một làng quê truyền thống Việt Nam mà còn nổi tiếng với nghề nấu rượu (một di sản văn hóa đã tồn tại qua hàng trăm năm). Chính điều này đã tạo nên danh tiếng "Vân hương mỹ tửu" cho vùng đất Kinh Bắc.

Sông Cầu thơ mộng và bến đò làng Vân
Sông Cầu thơ mộng và bến đò Làng Vân - Ảnh ruouongtru.vn

Hình thành làng Vân – Dấu tích thời gian

Không ai biết chính xác làng Vân được lập nên từ bao giờ, bởi những tư liệu như thần phả, tộc phả đã bị chiến tranh tàn phá qua bao thế kỷ. Tuy nhiên, dựa vào các dấu tích lịch sử và văn hóa trong vùng, người ta ước đoán làng Vân có thể đã hình thành cách đây khoảng 500-700 năm. Một số bằng chứng gián tiếp như đình Thổ Hà gần đó (từ thời Lê) hay làng Khúc Toại bên kia sông, nơi có tiến sĩ đỗ năm 1469 dưới triều vua Lê Thánh Tông, cho thấy làng Vân cũng thuộc dòng chảy lịch sử lâu đời của vùng đất này.

Cổng làng Vân, dù đã trải qua những trận bom đạn khốc liệt trong chiến tranh, vẫn giữ nguyên được nét cổ kính và hồn thiêng của mình. Ngày nay, hai câu đối "Vân Hương Mỹ tửu lừng biển bắc. Chiến công Như Nguyệt rạng trời nam" vẫn còn hiện diện, như một chứng nhân lịch sử kiên cường và bất khuất. Đây không chỉ là một biểu tượng văn hóa đặc sắc mà còn là điểm đến lý tưởng cho du khách muốn tìm hiểu về di sản văn hóa dân tộc Việt Nam. Hãy cùng khám phá và bảo tồn giá trị vô giá này!

Cổng làng Vân ngày nay
Cổng làng Vân ngày nay - Ảnh ruouongtru.vn

Từ xa xưa, người dân nơi đây đã sống quần tụ, gắn bó với nghề nông và dần phát triển các nghề thủ công, trong đó nổi bật nhất là nấu rượu. 

Nghề nấu rượu – Nét văn hóa đặc trưng của làng Vân Theo truyền thuyết, nghề nấu rượu tại làng Vân khởi nguồn từ bà Nghi Định – người được dân làng kính trọng và tôn vinh như "Tổ nghiệp". Bà đã mang bí quyết nấu rượu từ Trung Hoa về và truyền dạy cho dân làng Vạn Vân, qua đó đặt nền móng cho một nghề truyền thống độc đáo. Mặc dù không có tài liệu ghi chép chính xác thời điểm xuất hiện, nhưng nghề này đã gắn bó với người dân qua nhiều thế hệ, trở thành niềm tự hào không chỉ của riêng làng mà còn của cả vùng Kinh Bắc.

Rượu làng Vân được làm từ gạo nếp cái hoa vàng, loại gạo thơm ngon trồng trên chính cánh đồng quê hương, kết hợp với men bí truyền từ 36 vị thuốc Bắc quý hiếm như quế, hồi, sa nhân… Quy trình nấu rượu rất cầu kỳ: gạo được nấu chín thành cơm, trộn men, ủ trong chum sành kín từ 3-7 ngày, rồi chưng cất tỉ mỉ để cho ra những giọt rượu trong vắt, thơm nồng. Đặc biệt, nguồn nước giếng khơi tinh khiết của làng được xem là "linh hồn" giúp rượu có vị đậm đà, êm dịu mà không nơi nào sánh được.

Danh tiếng vang xa Dưới các triều đại phong kiến, rượu làng Vân từng là lễ vật tiến vua, xuất hiện trong những yến tiệc cung đình. Đỉnh cao là vào năm Chính Hòa thứ 24 (1703), vua Lê Hy Tông sắc phong bốn chữ vàng “Vân hương mỹ tửu”, khẳng định vị thế của loại rượu này. Đến thời Pháp thuộc, năm 1932, một nhà tư bản Pháp tên Berna còn lập xưởng rượu hiện đại tại làng, quy tụ hơn 300 thợ lành nghề để sản xuất rượu mang nhãn hiệu Vân hương mỹ tửu, đưa danh tiếng làng Vân vượt ra ngoài biên giới.

Giữ gìn và phát triển Để bảo vệ bí quyết nghề tổ, người làng Vân từ xưa đã lập lệ thề: cứ mùng 4 Tết Nguyên Đán, mỗi nhà cử một người ra chùa Rộc uống máu ăn thề, cam kết không truyền nghề cho người ngoài, kể cả con gái lấy chồng xa. Dù thời gian trôi qua, tập tục này vẫn được giữ gìn như một lời nhắc nhở về giá trị truyền thống. Ngày nay, dù đối mặt với sự cạnh tranh từ rượu công nghiệp, nghề nấu rượu làng Vân vẫn sống mạnh mẽ. Nhiều hộ gia đình tiếp tục gìn giữ cách làm thủ công, trong khi một số khác kết hợp công nghệ hiện đại để đưa rượu ra thị trường trong và ngoài nước.

Rượu làng Vân không chỉ là một thức uống, mà còn là biểu tượng của tinh hoa đất trời, của bàn tay khéo léo và tâm huyết của người dân nơi đây. Đến làng Vân, nhấp một chén rượu thơm, nghe câu quan họ bên sông Cầu, du khách như lạc vào không gian văn hóa đậm chất Việt Nam xưa.

 Sản phẩm rượu Ông Trụ làng Vân

Làng Vân từ lâu đã nổi danh với nghề nấu rượu truyền thống. Hương thơm nồng đượm của những giọt rượu tinh túy từ gạo quê đã gắn bó sâu sắc với mảnh đất và con người nơi đây. Tuy nhiên, không chỉ dừng lại ở đó, làng Vân còn làm nên tên tuổi với nghề sản xuất các loại bánh đa nem, bánh đa vừng... Những sản phẩm này không chỉ được người dân địa phương ưa chuộng mà còn lan tỏa khắp các tỉnh thành trong cả nước.

Vào một buổi sáng mờ sương, bác Thực, một nghệ nhân làng nghề lâu năm bắt đầu công việc của mình bằng những bước chân quen thuộc tới xưởng bánh đa gia truyền. Bác đã dành cả cuộc đời để theo đuổi, giữ gìn nghề truyền thống này và luôn tin tưởng rằng, không chỉ có rượu mà cả những chiếc bánh đa cũng mang trong mình hồn cốt của đất trời làng Vân.

Bánh đa nem làng Vân
Nghề làm bánh đa nem làng Vân - Ảnh ruouongtru.vn

Hàng ngày, bác Thực cùng gia đình tỉ mẩn chọn lựa từng hạt gạo ngon nhất để xay bột rồi tráng thành từng lớp bánh mỏng đều. Công đoạn tráng bánh tưởng dễ nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn và khéo léo đến từng chi tiết nhỏ. Sau khi phơi dưới ánh nắng mặt trời, những chiếc bánh đa ấy sẽ được cắt xén đều đặn và đóng gói cẩn thận gửi đi khắp nơi.

Một ngày nọ, làng Vân đón đoàn khách từ thành phố về tham quan. Họ ngạc nhiên trước sự tài hoa của các nghệ nhân và đặc biệt là câu chuyện về nguồn gốc mỗi chiếc bánh đa nem hay bánh đa vừng mà họ vẫn thường dùng hàng ngày. Chị Lan là hướng dẫn viên đoàn khách xúc động chia sẻ: "Được chứng kiến tận mắt quy trình sản xuất tinh tế này mới thấy hết giá trị của mỗi sản phẩm."

Khi đoàn khách ra về với đôi tay lỉnh kỉnh nào rượu, nào bánh như mang theo cả tình cảm của người dân làng Vân ra khắp mọi miền tổ quốc thì bác Thực cảm thấy lòng mình nhẹ nhàng nhưng đầy tự hào. Bởi lẽ với bác và những người dân nơi đây, mỗi giọt mồ hôi và công sức đều đáng giá bởi nó giúp lưu giữ nét đẹp văn hóa truyền thống quê hương.

Và cứ thế, dòng chảy của thời gian có thể làm đổi thay nhiều điều nhưng chắc chắn rằng nghề làm rượu và sản xuất bánh đa nơi làng Vân sẽ mãi trường tồn như một phần không thể thiếu của bản sắc dân tộc Việt Nam.

Việc mua những đặc sản này không chỉ mang lại niềm vui cho người nhận quà mà còn góp phần hỗ trợ kinh tế địa phương. Người dân làng Vân rất tự hào khi thấy sản phẩm của mình được du khách yêu thích và mang đi khắp nơi.

Nếu có dịp ghé thăm làng Vân du khách có thể mua làm quà tặng người thân, bạn bè những đặc sản địa phương độc đáo này nhé!

Để đảm bảo rượu dùng ngâm thuốc, dược liệu quý được tốt và chất lượng nhất. Quý khách có thể tham khảo và lựa chọn rượu nếp cái hoa vàng loại trắng có nồng độ từ 35, 40, 45 hoặc 50 độ sao cho phù hợp với các loại đồ ngâm và nồng độ sử dụng.